Recensies

  • Zus

    Jan Lauwereyns
    Zus

    ‘Ik kijk met verstomming en zeg, dit werkt’

    Zoals de jury van de VSB Poëzieprijs in 2012 al opmerkte, wordt het werk van Jan Lauwereyns gekenmerkt door de combinatie van wetenschap en poëzie. Ook in Zusbrengt hij uitersten bij elkaar: ‘stoffelijk dit/ geestelijk dat’. Beter nog is het te stellen dat Lauwereyns in zijn nieuwste dichtbundel het denken in onderscheid en tegenstelling problematiseert:

    laten we vooral die platonische instincten
    achterwege


    We moeten ons niet in de weg laten zitten door het platonische onderscheid tussen het eeuwige concept en de materiële afspiegeling, wanneer in het eerste gedicht zogezegd een nieuw symbool wordt geïntroduceerd. Dit symbool, het hart, vormt een thematisch uitgangspunt in Zus, en is illustratief voor hoe Lauwereyns het letterlijke en het figuurlijke met elkaar verweeft.



    Niet alleen zijn de afdelingen van de bundel vernoemd naar de wetenschappelijke namen van onderdelen van het hart, ook stilistisch maakt de bundel gebruik van ingrepen die doen denken aan de manier waarop het hart een menselijk lichaam aandrijft. Zo valt op dat bepaalde motieven zich voortdurend herhalen, zij het telkens in een iets andere vorm – vergelijkbaar met hoe bloed door het lichaam wordt gepompt.

    Neem alleen al het titelwoord. Zus is soms een personage, hoewel daadwerkelijke familiebanden onduidelijk blijven. Dan weer verwijst ‘zus’ naar de tegenhanger van ‘zo’, en is het woord te lezen in gedichten waarin eerdergenoemde tegenstellingen ter discussie worden gesteld.

    Dat maakt Zus wederom tot een strak gecomponeerde, zij het soms afstandelijke bundel. Toegepaste vaktermen worden zelden verklaard, en het woordgebruik is sober, bijna kaal, maar altijd multi-interpretabel. Lauwereyns weet echter op de juiste momenten de afstandelijkheid op te heffen, en stelt je zo in staat om je deze poëzie eigen te maken: om haar te herkennen als je eigen lichaam.

    zie je je longen en nieren en pancreas je hele lichaam
    alles binnenstebuiten ja
    UitgeverPolis
    Jaartal2018
    RecensentElske Jacobs
    Editie2018-3