Recensies

  • Een huis verlaten

    Jos Versteegen
    Een huis verlaten

    Vader in de ligfauteuil

    In zijn eerdere bundels leerden we Jos Versteegen al kennen als een zachtmoedige, melancholische dichter en in dat opzicht is zijn nieuwe, derde bundel een logisch vervolg: Een huis verlaten. Dit sluitstuk van de trilogie over de ouders van de dichter biedt precies wat de titel belooft: het beschrijft het ouderlijk huis aan de hand van de objecten. De gedichten zijn kennelijk geschreven naar aanleiding van het leeghalen van het huis na het overlijden van de ouders. Aan de hand van de objecten worden de ouders, als de gebruikers van die objecten, beschreven. Versteegen heeft oog voor detail en weet zijn observaties zonder al teveel poëtische opsmuk lading mee te geven. Dat ziet er dan bijvoorbeeld zo uit:

    Er is een ligfauteuil op wieltjes
    die naast de oliekachel staat,
    daar zit hij na het warme eten.
    De rugleuning naar achteren,
    de voeten op het voetenbankje
    dat uit de voorkant van de stoel
    naar boven draait. Daar ligt hij na
    de pudding en de sigaret,
    met bruine sokken, broekknoop los.

    In vergelijking met de twee voorgangers is deze bundel echter een beetje mat. Wereldschokkend zijn de observaties en de taal van Versteegen niet. Sterker, op de schaarse plekken waarop hij zich een vergelijking toestaat, gaat dat direct een beetje wringen met wat de regels willen zeggen. Als hij bijvoorbeeld de haartjes die moeder tijdens het epileren uit haar gezicht trekt met ‘insectenpootjes’ vergelijkt, is dat vooral storend zeker omdat het scheerapparaat van vader in het volgende gedicht wordt vergeleken met een ’afgeleefd insect’. Maar doorgaans houdt Versteegen zijn gedichten bewust klein en bescheiden en dat is sympathiek.

    Keerzijde is wel dat de observaties het alledaagse zelden ontstijgen. De gedichten in deze bundel drijven wat al teveel op de herkenbaarheid van de situaties. De ouders worden liefdevol beschreven, maar ze blijven sjablonen. Iedere lezer kan zijn eigen vader in die fauteuil zien liggen. De ouders waar deze gedichten over gaan blijven buiten beeld.

    UitgeverNieuw Amsterdam
    Jaartal2012
    RecensentEdwin Fagel
    Editie2012-3