Recensies

  • Hier begint het leven

    Ruben van Gogh
    Hier begint het leven

    Als het leven zelve

    In Hier begint het leven wordt de lezer als vanouds getrakteerd op het ambacht van Ruben van Gogh, zonder meerlagige typografie, zoals dat nog wel het geval was in zijn vorige bundel Klein Oera Linda. Van Gogh bevestigt opnieuw dat hij een grootmeester is in het vloeien met taal. De gedichten stromen als een rivier, of zo je wilt als het leven zelve. Met gebruikmaking van ritme, halfrijm en assonantie lijkt de ene regel als vanzelf voort te vloeien uit de volgende. Het knappe is dat die stijlfiguren zo natuurlijk worden ingezet dat je het bij eerste lezing niet eens door hebt.

    De gedichten gaan over de grote gebeurtenissen van het leven, en de dood wordt evenmin geschuwd. Zelfs het oude, vertrouwde stokpaardje van Van Gogh ‘het al’ wordt weer van stal gehaald, zoals in het openingsgedicht ‘Alles’: ‘En wij, we zijn een leven lang bezig/ertoe te doen, al zijn we//binnen het geheel van ruimte-tijd/gevangen in de nietigheid/van zelfs nog minder dan/een stofje, een stipje’

    Van Gogh blijft zich evenwel bewust van het feit dat het in de poëzie over taal gaat, of op zijn minst dat taal het gereedschap is om gedichten te maken. Al is dat niet geheel gespeend van milde humor.

    Ik voelde me zelden zo wit, witter dan
    gedichtenwit, waar nog altijd wel iets
    van zwart in zit, zoals een spatje inkt

    Toch is er een verschuiving te bemerken in het werk van Van Gogh. De gedichten lijken met elke bundel een tikkeltje minder frivool en vrijblijvend te worden. Misschien is dat ook niet zo verwonderlijk; hoe ouder een mens, hoe meer hij meemaakt en verliest.

    ik weet niet of je die jurk nog hebt
    gedragen, later
    niemand kon je helpen

    uiteindelijk
    hebben ze hem er maar bij gelegd
    zo weinig was er van je over

    Net als generatiegenoten Menno Wigman en Ingmar Heytze weet de lezer wat hij krijgt als hij een bundel van Ruben van Gogh koopt. In zekere zin representeren de namen van deze dichters een kwaliteitsmerk. Met Hier is het leven bouwt Ruben van Gogh gestaag verder aan dat merk dat steeds rijker van toon wordt.

    UitgeverPodium
    Jaartal2013
    RecensentDaniël Dee
    Editie2013-1