Recensies

  • Licht onbekend

    Baban Kirkuki
    Licht onbekend

    Het vuur is mijn gids

    Poëtisch taalgebruik? Of onhandig? In Licht onbekend kan beide het geval zijn. Het Nederlands is niet de moedertaal van dichter Baban Kirkuki, al is het een beetje flauw om daarop te wijzen: hij publiceert alweer zijn vierde dichtbundel in het Nederlands. Bovendien zijn veel van zijn regels en technieken wel degelijk ‘poëtisch’ te noemen. En toch, bij regels als ‘Als ik aan trappen denk/ die mij doen opstijgen naar de maan’ (uit: ‘De magische trap’) raak ik in verwarring. Trappen die mij doen opstijgen? Als je opstijgt, heb je geen trap nodig. Het is niet de enige plek waar de dichter net niet helemaal lijkt te zeggen wat hij bedoelt, of zonder duidelijke reden ongrammaticaal formuleert (‘de laatste keer toen ik je ontmoette’).

    Baban Kirkuki vluchtte in 1999 vanuit Irak naar Nederland. In Nederland debuteerde hij onder de naam Baban in 2006 met de bundel Op weg naar Ararat. Die titel verraadt al dat Kirkuki tussen twee culturen dicht en Licht onbekend is hierop geen uitzondering. Voortdurend is de dichter bezig zijn plaats te bepalen. Hij richt zich dan ook dikwijls direct tot zijn omgeving, zoals bijvoorbeeld een tas, een konijn, een merel, en zelfs tot het kruit dat hij in zijn kindertijd rook. Of hij identificeert zich bijvoorbeeld met een kat die ’s nachts in de tuin van de buren miauwt en dan zwijgt.

    De beste gedichten uit de bundel staan achterin, in de hommage aan de wijsgeer Rumi. In dertien vierregelige gedichten schudt de dichter zijn zoekende, wat onhandig ogende stijl van zich af en is bijna iedere regel raak:

    Leven, ik drijf om je tempel heen
    en draag het kruis.
    De wind voor en achter mij,
    het vuur is mijn gids in duisternis.

    UitgeverUitgeverij P
    Jaartal2013
    RecensentEdwin Fagel
    Editie2013-3