Recensies

  • verdere bijzonderheden

    Rozalie Hirs
    verdere bijzonderheden

    Zes bestemmingen

    Wanneer je verdere bijzonderheden, de zesde bundel van Rozalie Hirs, openslaat, begint direct een duidelijke stem te klinken. Een bescheiden, maar heldere stem, die de muzikaliteit en de semantiek van de taal optimaal uitbuit. Bijvoorbeeld door in de reeks ‘bewegingslijnen’ de opsomming als een stijlfiguur in te zetten. Het levert een wonderlijk soort precisie op: ‘neem dan een latte op weg, een sapje, biertje, spa’.

    Het openingsgedicht is feitelijk een uitleg van hoe de reeks werkzaam is en laat ook zien waarom dat zo is: ‘markeer zes bestemmingen naar keuze op de kaart [...] voeg één pad toe dat alle plaatsen met elkaar verbindt, bij voorkeur over de kortst mogelijke afstand.’

    Wie het consistente oeuvre van Hirs volgt, weet dat ruimte een fascinatie van de dichter is, preciezer: de aanwezigheid van het lichaam in die ruimte. Het eerste dat bij verdere bijzonderheden  opvalt, ten opzichte van de eerdere bundels, is de vormvastheid. Het maakt de gedichten op een bepaalde manier concreter, intenser, lichamelijker. In een gedicht als ‘van roos tot enig glaswerk’ vindt een kenmerkende beweging plaats: de humor van de regels is verrassend omdat het gedicht er zo ernstig uitziet, en de toon zo verheven is:

     

    wie drinkt er uit jou, fluitglas, je kleurloze kelk
    op aquamarijnblauwe vleugelstam
    in de vorm van een acht, met aan weerszijden
    vleugels, als een engel, vogel

     

    De ernst, vervolgens, die achter die humor schuilgaat, verrast evenzeer: de vraag naar het ‘wie’ wordt steeds dringender gesteld, waardoor de nauwgezette beschrijving van het aanwezige een afwezigheid benadrukt.

    Maar dit is slechts één van de bewegingen, één van de bestemmingen op de kaart. De bescheidenheid van de titel (die immers suggereert dat het belangrijkste al voorbij is) is bedrieglijk. De gedichten zijn met recht ‘bijzonderheden’.

    UitgeverQuerido
    Jaartal2017
    RecensentEdwin Fagel
    Editie2018-1