Recensies

  • Als je een meisje bent

    Maartje Smits
    Als je een meisje bent

    Negenentwintig gedichten, één totaalbeeld

    Bij sommige dichtersstemmen kan het even duren voordat je erop afgestemd raakt. Ik kende al wel een paar van Maartjes Smits’ videogedichten (zie www.maartjesmits.nl), die ik fris, slim en fascinerend vind, en dus verbaasde het me dat ik me niet meteen redelijk thuis voelde in Als je een meisje bent, haar onlangs verschenen debuutbundel.

    Wat in beeld en geluid meteen werkte, bleek op papier wat langer de tijd nodig te hebben. Blijkbaar werken Smits’ woorden voor mij het meest direct wanneer ze zich in een omgeving bevinden die uit méér dan alleen een witte pagina bestaat. De kracht van haar werk zit in haar originele associaties, in een vermogen om woord en beeld verrassende verbintenissen met elkaar te laten aangaan. In haar handen is taal niet alleen het materiaal dat beelden schept, maar ook het spul dat met beelden speelt, en daartoe lijkt het gefragmenteerd en onophoudelijk in beweging te moeten blijven. Zoals in ‘keri south beach overloper’, dat opent met de uitnodiging om er even een url bij in te typen, waarna zich over anderhalve pagina een dynamisch spel uitvouwt vol code-switching en perspectiefwisselingen.

    Pas gaandeweg werd me duidelijk wat de meerwaarde van de papieren bundelvorm, naast beeldscherm met boxjes, is voor Smits werk: het stelt haar in staat om aan de hand van negenentwintig gedichten een totaalbeeld te scheppen, een beeld dat in al zijn gefragmenteerdheid en gelaagdheid toch tenminste enigszins op z’n plek blijft. Een beeld dat bovendien dicht op de huid van de dichter blijft, waarin binnen een persoonlijk verband moeders, vriendjes, de virtuele en de analoge buitenwereld en de immanente binnenwereld voorbijtrekken: het beeld van hoe het is om een meisje te worden, te zijn en te zijn geweest. Hoe meer ik met dat beeld voor ogen in de bundel heen en weer lees, hoe passender de dichtersstem van Smits me toeschijnt, en hoe vertrouwder ze me klinkt.

    UitgeverHarmonie
    Jaartal2015
    RecensentThomas Möhlmann
    Editie2016-1