Poëzie Live

Awater is meer dan een tijdschrift. We staan met regelmaat op literaire festivals, in boekwinkels en elders op een podium met een poezieprogramma: Awater Live. Hier lees je de verslagen van eerdere edities, vaak met luisterfragmenten.
Daarnaast zoeken we de poëzie op door festivals in het hele land te bezoeken: met een stand of als bezoeker, zoals Poetry International, De Nacht van de Poëzie of Dichters in de Prinsentuin. Hiervan doen we op deze plek ook verslag.

  • Grasnapolsky festival

    7 maart 2024
    Grasnapolsky festival

    Groningse eierballen, tuffende huifkarren en hordes publiek dat grasduinde in het programma in de voormalige strokartonfabriek De Toekomst.


    tekst en foto's : Emma Blom

    Het weekend van 8 t/m 10 maart was Awater te gast bij het festival Grasnapolsky. Het was een heus avontuur en er werd flink gependeld tussen stad en land, accommodatiepark en festivalterrein. Na het weekend is in ieder geval één ding duidelijk geworden: Grasnapolsky is een festival om te blijven en Groningen biedt vruchtbare grond voor kunst, cultuur en poëzie.

    Grasnapolsky is een jaarlijks terugkerend festival dat plaatsvindt in het eerste weekend van maart. Het programma start op donderdagavond en eindigt op zondagnacht in de late uren. De opzet van het festival is erop gericht de verbinding van de bezoeker met de locatie en omgeving te versterken. Zo werkt het festival samen met lokale artiesten, worden er expedities georganiseerd naar bijzondere plekken rondom het terrein en wordt het vervoer gefaciliteerd door een typische Groningse ‘huifkar’, een wagon met een dak erboven die door een tractor wordt getrokken. De opzet van het festival is een verademing ten opzichte van de hectiek van de stad en een kennismaking met de Groningse landschappen. Het is bewonderenswaardig hoe het festival de verbintenis tussen kunst, cultuur en geschiedenis van een onontdekte plek weet te vertalen naar een interactieve ervaring voor de bezoeker. De naam ‘ontdekfestival’ is in die zin meer dan op zijn plaats en gaat verder dan alleen programmering.

       

    Dit jaar was het thema van het festival ‘Grond om te blijven’, een zelfverzekerde knipoog naar de vraag of het festival nog lang in Groningen zal blijven. Festivaldirecteur Mariska Berrevoets weet het heel zeker: er is zoveel moois in Oost-Groningen om te ontdekken en er zijn zoveel verhalen om te vertellen. De literaire randprogrammering weerspiegelde deze opvatting. In het programma ‘Grensland’* kwamen zes dichters uit verschillende windstreken uit het Nedersaksische taalgebied samen op het landgoed Ennemaborg. Grasnapolsky verzorgde voor hen een residentie waarin de dichters samen, ieder met een andere relatie tot het Nedersaksisch, op zoek gingen naar de betekenis van meertaligheid in hun werk. De deelnemende dichters Hannan van Rooij, Richard Nobbe, Jorine Witte en Vlinder Verouden uit Nederland en Micha Ebeling en zangeres Mire Buthmann uit Duitsland lieten de premisse van de residentie vervloeien in een samenspel van klanken en woorden die zowel het verhaal van elke individuele dichter als het collectief vertelden. Het resultaat was een diep persoonlijke inkijk in de emotionele kant van loskoppeling van herkomst en de weg ernaar terug. Het conflict waarin je terechtkomt op het moment dat je van land naar stad verhuist en het punt waarop je realiseert dat ‘de toekomst niet in de stad ligt’ (Jorine Witte). De verscheidenheid aan leeftijden, achtergronden en ogenschijnlijke toekomsten van de deelnemende dichters versterkte de boodschap van de residentie: Taal verbindt.


       

    Tijdens de muzikale voorstelling Kerq bundelden zangeres en muziekproducent Eva van Manen en dichter Dean Bowen hun krachten. Ook voor hen organiseerde Grasnapolsky een residentie, in de oude kerk van Scheemda. In de voorstelling werden de grenzen van gemeenschap opgezocht, om er vervolgens langs te bewegen, ze te verleggen of juist erbuiten te treden. ‘Droom van een mens die ik schreef uit een god, mens uit een geest die ik schreef uit een hemel’, zo sprak Dean Bowen. ‘Kom, we rijden naar een nieuwe tijd, waar alles kan wat niet kan’ en ‘Amen voor alles, amen voor grond, bomen, verdwalen, amen voor vriendschap’, zo zong Eva van Manen. Bovenal liet de voorstelling zien hoe het samenspel tussen Bowen en Van Manen ook de toenadering tot elkaar symboliseerde. Het liet zien hoe het samen creëren van verhalen en muziek, met daarin kwetsbaarheid als uitgangspunt, juist een bodem is voor gemeenschap.

    De rode lijn door de poëtische expedities van Grasnapolsky en het festival zelf is de uitgesproken waardering voor erfgoed en kunst van eigen bodem. Grond om te blijven staat niet alleen voor de diepgaande verbondenheid met Oost-Groningen maar ook voor een zucht naar verbintenis met elkaar en een onmiskenbare gedeelde identiteit die we niet mogen vergeten. De dichters vertolkten een behoefte aan een plek waar eenieder kan terugtreden op zijn schreden en zich weer kan herkennen in de ander. De residenties in de kerk en op Ennemaborg gaven de dichters een omgeving waarin verwondering en vertraging mogelijk werden gemaakt, en in dat moment van loskoppeling vonden zij elkaar en daarmee inspireerden zij het publiek.

     
       

    * Grensland is een doorlopend programma georganiseerd door Festival Grasnapolsky, NOORDWOORD en Centrum Groninger Taal & Cultuur waarin streektaal centraal staat.