Columns

Vanaf juli 2019 t/m februari 2020 schreef iedere week een jonge columnist over poëzie in de breedste zin van het woord. Deze columnisten waren Kevin Amse, Maureen Ghazal, Siham Amghar, Hava Özbas en Willemijn Kranendonk. Vanaf december 2020 start een nieuwe groep jonge columnisten met schrijven over poëzie. Dit zijn Daniëlle Zawadi, Malika Soudani, Maxime Garcia Diaz, Maxine Palit-de Jongh en Quinten Langes. Maureen Ghazal en Willemijn Kranendonk blijven ook columns schrijven. Dus iedere week weer een nieuwe column over poëzie.

 

<<Terug
  • Machteld

    Machteld

    Vlak voor haar dood heb ik een gesprek met mijn speldocente en vriendin, Machteld Hauer, over ‘heel’ worden. Dat is de opgave die het leven in onze schoot werpt. Tijdens onze jeugd worden we aangetast door opvoeding en culturele waardebepalingen. Om ons tegen hen te bestendigen creëren we een beschermlaag van overlevingsmechanismen. Ze vermommen zich als vrienden. Onze eigen inbreng geven we uit handen, omdat we zijn geneigd te denken dat ze het beste met ons voor hebben. Terwijl ze ons er in werkelijkheid van weerhouden bij de kern te komen. In elk van ons huist namelijk een klein kind dat buiten wil spelen. Bevrijd van alle opsmuk. Machteld is de kakofonie van innerlijke bemoeienissen beu. Ze verlangt naar rust en ruimte. Dan leest ze het gedicht ‘Uittocht’ van Vasalis aan mij voor waarin een innerlijke exodus van figuren wordt beschreven.




    ik nam de ketens af.
    Des avonds zijn zij weggetrokken.
    Zo konden zij niet in mij wonen


    Op haar uitvaart vertelt een van de spreeksters een anekdote waarin ze Machteld vraagt of er een symbool bestaat voor het kind. Iets wat ze kan ophangen of ergens neer kan zetten. Iets wat haar en haar studenten herinnert aan het kind dat probeert zijn of haar hart naar de tong te tillen. Machtelds’ antwoord: Nee, er is niets. Leegte. 

    Enkele weken later wordt mij tijdens een yoga bijeenkomst gevraagd een voornemen op te schrijven. Ik neig eerder naar een winterslaap. Even geen gepieker over de zesde uitstervingsgolf. De weg terug vinden naar dat wat ertoe doet. Luisteren naar wat er in mijn schemerweten verborgen ligt. De tijd nemen voor de gedachten en behoeften die mijn lichaam bewonen. Ik schrijf op: de leegte omarmen.

    2021 begint voor mij met een nieuwe baan als boodschappenbezorger. Wat mij opvalt is hoe sommige ouders hun kind bij de hand nemen om de boodschappen op te halen. Terwijl anderen juist zeggen dat hun kroost niet zo in de weg moet lopen. Wat er in de loop van de tijd dreigt te gebeuren is dat nieuwsgierigheid in de kiem wordt gesmoord. Ouders gaan de mist in, omdat ze hun kinderen behandelen als volwassenen. Wat een wereld zou er voor opvoeders open gaan als zij het perspectief van het kind omarmen in plaats van af te doen als ongepast of slecht getimed. Ouders hebben vaak geen idee welk vernietigend effect hun woorden op het kind kan hebben. Ik weet welk effect ze op mij hadden als kind.

    Wat ik in het kind zie is een onbevangenheid die bij veel volwassenen verloren gaat. Liever luisteren we naar bovengenoemde vrienden. En het kind zelf? Dat ontnemen we zijn of haar stem. Het kind beschikt over beginnerskwaliteiten, omdat het zaken met een onaangetaste blik beziet. Wars van gewoonten of logica. Onbevreesd. De beginner is er sterk van doordrongen dat heersende kaders niets meer zijn dan een luchtkasteel. Om de verbeelding te laten vloeien moeten we haar om zulke bedenksels heen manoeuvreren. Alleen dan creëren we ruimte voor autonomie en rebellie.

    hoorde ik alleen mijn hart nog slaan,
    als zocht het kloppende hen in te halen,
    maar ’t hart kon ik niet laten gaan.


    Machteld worstelt er tot aan haar dood mee dat ze zich niet met het kind in haar kan verzoenen. Zeggen: ‘nu is het mijn beurt’ vraagt om compassie. Oude vrienden de deur wijzen gaat gepaard met een heleboel wankelen. In een wereld met zoveel onnodig leed vormt die ontregeling een uitdaging die voor sommigen groter is dan zijzelf.

    Dank je wel Mach, dat je me naar de oever hebt getrokken.


    3 februari 2021