Columns

Vanaf juli 2019 t/m februari 2020 schreef iedere week een jonge columnist over poëzie in de breedste zin van het woord. Deze columnisten waren Kevin Amse, Maureen Ghazal, Siham Amghar, Hava Özbas en Willemijn Kranendonk. Vanaf december 2020 start een nieuwe groep jonge columnisten met schrijven over poëzie. Dit zijn Daniëlle Zawadi, Malika Soudani, Maxime Garcia Diaz, Maxine Palit-de Jongh en Quinten Langes. Maureen Ghazal en Willemijn Kranendonk blijven ook columns schrijven. Dus iedere week weer een nieuwe column over poëzie.

 

<<Terug
  • Kraamkamer

    Kraamkamer

    In een Facebookpost van een demonstrant lees ik op het stuk karton boven zijn hoofd: I don’t like this episode of Blackmirror. Sinds maart 2020 lijkt de wereld zich in een permanente noodtoestand te bevinden. Of we daar ook weer uit geraken is nog maar de vraag. Zal het neoliberalisme haar greep op ons verstevigen door onze bewegingen aan banden te leggen of zijn we juist getuige van het begin van het einde van de dictatuur van het kapitaal?


    We bevinden ons op een kantelpunt ergens tussen verbeelding en onvermogen in. ‘…zijn utopie is de kaart, niet de wereld’, schrijft Rutger Kopland in het gedichtLandmeter uit de bundel Geluk is gevaarlijk. De noodzaak om de wereld te herscheppen was nog nooit zo voelbaar, maar om van vergezichten te kunnen dromen zullen we de wereld waarin we (denken te) leven eerst in kaart moeten brengen.

    In een interview met De Nieuwe Wereld zegt financieel geograaf en hoogleraar Ewald Engelen over de teloorgang van het collectivisme: De taal die wij spreken is een taal die we over het algemeen genomen aangeleerd krijgen tijdens onze onderwijsperiode. Kijk naar de universiteiten en kijk wat Nederlanders studeren. En de taal die je daarbij aangeleerd krijgt is een taal die je eigenlijk niet in staat stelt om die onderliggende politieke economie überhaupt te adresseren.

    Om een andere wereld gestalte te geven moeten we haar in de kraamkamer van onze gedachten koesteren zodat zij tot wasdom kan komen, maar hoe formuleren we onze verlangens als ook de taal waarmee we denken is besmet?

    Misschien moeten we onszelf buiten platgeslagen dogma’s plaatsen. Buiten de gebaande paden waar we ons tegoed kunnen doen aan andere perspectieven die ons niet worden ingefluisterd door politici of tv. Ons ontkoppelen van het vertrouwde decor aan gewoontes waarin we ons thuis wanen. Meet jezelf desnoods een alias aan als dat is wat je ervoor nodig hebt om buiten je oevers te treden.

    Kopland vervolgt:

     

    Hij wil weten waar hij is, maar zijn troost is
    te weten dat de plek waar hij is niet anders bestaat
    dan als zijn eigen formule, hij is een gat in de vorm
    van
     
    een man in het landschap.

     

    Veranderkracht begint met het herdefiniëren van onszelf en de kaders waarin die herdefinitie plaats vindt. ‘Bevrijd jezelf en je bevrijdt de wereld’ zegt professor von Verten in Werk ohne Autor (2018).  Poëzie leert ons dat een andere (kijk op de) wereld mogelijk is. Hoe willen we ons tot haar verhouden? Zo heeft Bruno Latour het zijn boek Waar kunnen we landen? het over ‘aardbewoners’ in plaats van ‘mensen’, omdat zij niet tegenover de natuur staan, maar er deel van uit maken. Deze verschuiving vergt een koerswijziging in ons denken en handelen.

    Wat is ons gedeelde verhaal? Welke taal spreken we? Wat is onze relatie met de Aarde, ons lichaam, de gezaghebbers? Hoe handelen we (belangeloos)? Hoe verhouden individu en collectief zich tot elkaar? Om daar te geraken is het zaak dat we weer gaan leven op de tast. Hoofd verruilen voor lichaam, omdat we dan, is mijn hoop, oordeel loos kunnen luisteren naar wat wij nodig hebben. En wie zijn ‘wij’ eigenlijk? Het lijkt me een passend voornemen voor 2021 om onszelf de vraag te stellen wie daar allemaal bij horen, omdat we andere werelden alleen kunnen ontsluiten als wij uit zoveel mogelijk perspectieven bestaan die zichzelf hebben losgeknipt van nuts denken en status quo. Niet voor de hand liggende-, of ongemakkelijke vragen kun je ten slotte alleen stellen als je jezelf zo nu en dan ontregelt.


    16 december 2020