Clubkeuze

Elke editie kiest een panel van poëziekenners de meest interessante bundel van het seizoen. Awater-abonnees krijgen deze Clubkeuzebundel automatisch thuisgestuurd. Hieronder vindt u een overzicht.
  • 2021-3

    2021-3

    Opgewekte kosmos 

    Juryrapporten plegen te wemelen van nietszeggendheden als ‘taalplezier’, en ze produceren geheimtaal als ‘De taal wordt omgekeerd, uitgekleed en weer opnieuw uitgedost totdat alle registers die er ooit in voorgekomen zijn, weer meedoen’. Maar je kunt niet ontkennen dat Mark van Tongele in zijn zoveelste bundel Roeivlucht, op zijn minst de indruk wekt dat hij lol beleeft aan het schrijven van gedichten, ook als ze in werkelijkheid de voortbrengsels van een somber brein zouden zijn. Neem een gedicht als ‘Stralingsmist in de ochtend’, dat als volgt begint: ‘Stress, burn-out, zwaarbewapende/ conflicten en pestgedrag op het werk.’ En zo benoemt de dichter nog een handjevol kwalen van onze tijd, maar zijn gedicht eindigt zo: ‘Een zoete troost: hier dooreen krioelend/ op geen stukken na klaar bestaan wij/ allemaal uit sterren blijvend/ in intergalactische winden.’ Het lijkt wel of het gedicht halverwege is opgeknapt, of het taalgebruik van de dichter hemzelf (en de lezer) onderweg heeft verlicht. Want dat is het niet mis te verstane effect van Van Tongeles woordkunst, het tilt de gedachten op, en om het enigszins plechtstatig te zeggen: het heelt het existentieel tekort. ‘Dit vers staat onder stroom’, schrijft hij in hetzelfde gedicht en dat betekent ook dat onder zijn handen de dingen soms ongebruikelijk knetteren. Zo hebben bij hem ‘donkere sterrenstelsels’ wel wat weg van ‘zwarte inktvisrijst/ met coquilles en aioli’, oftewel het kosmische en het aardse gaan hier makkelijk samen. Van Tongele’s poëzie bewijst dat taal tot zulke hoogstandjes in staat is en dat hier niets onmogelijk is. Niet zwaarwichtig of filosofisch maar in de beste traditie van het speelse maar verre van oppervlakkige vers. 

    Tot slot nog iets, menige wending in zijn poëzie stemt je vrolijk. Niet voor niets gebruikt hij vaak uitroeptekens. Wat een charmante dichter! 


    Benno Barnard en Rob Schouten