Nieuws

<< Nieuws
  • Dit is spoken word #7: Spoken word in de schaduw van Bolsonaro

    Dit is spoken word #7: Spoken word in de schaduw van Bolsonaro

    Gepubliceerd: 3 januari 2019

    Wat is spoken word en wie zijn die spoken word-dichters nu eigenlijk die zo hard aan de weg timmeren? Babs Gons, de koningin van de spoken word, zet het zoeklicht op deze zinderende scene. (Portret: Lexie Spiegelreflexie) 

    Als ik Flup zeg, roepen jullie Slam, zegt de host.BABS Flup 2
    -Flup
    -Slammmmm, roept het publiek.
    Ze kijkt een seconde het publiek in en dan begint ze. Als een mitrailleur die afgaat schiet ze haar woorden de zaal in, haar stem steeds luider, haar tempo steeds hoger. Tussendoor haalt ze hijgend adem. Mijn Portugees is redelijk goed, maar om het hele verhaal van Negafaya te volgen lees ik mee met de ondertiteling die zowel in het Portugees als in het Engels achter haar op een scherm wordt geprojecteerd. Racisme is het onderwerp en de tekst is weinig verhullend en weinig poëtisch. Het is boos, het is emotioneel maar daarbinnen is het ritmisch, haar bewegingen zijn bewust en gechoreografeerd en als ze klaar is volgt er een daverend applaus, mensen springen enthousiast op, gooien hun rechterarm omhoog gooien terwijl ze wowowowow roepen.
    Daarna de bordjes van de jury. Tien, tien, tien, tien, tien, de verschillende leden van de publieksjury zijn het met elkaar eens.

    Dit is het Flup Festival in Rio de Janeiro, waar een internationale Poetry Slam plaatsvindt. Samen met 15 andere dichters uit 16 landen ben ik uitgenodigd om mijn land te vertegenwoordigen. De dichters zijn allemaal afkomstig uit Afrika of de Afrikaanse diaspora want dit jaar wil het festival aandacht schenken aan ‘negritude’. Ik neem het op tegen spoken word artiesten uit Haïti, Kaapverdië, Trinidad en Tobago, Senegal, Nigeria, Angola, Canada, Noorwegen, Zuid-Afrika en nog  wat landen.
    Een paar weken van te voren dacht ik nog, bij het zien van de bloederige rellen in de straten van de grote steden van Brazilië, wat een gedurfde insteek. Een week voordat ik afreis kiest een meerderheid van het land voor de ultrarechtse presidentskandidaat Bolsonaro, bekend om zijn openlijke walging van zwarte mensen, homo’s en zelfs vrouwen. Een heel erg groot deel van de bevolking dus.

    Ik ben een beetje zenuwachtig want wat kan ik verwachten? Hoe voorzichtig is iedereen?
    Op het festival zie ik alleen maar trotse, mooie mensen. Hier geen mensen die zichzelf klein maken uit angst voor het repressieve klimaat dat ze staat te wachten. Op de social media een profielen van een aantal mensen betrokken bij het festival zie ik #EleNao, een bekende protest hashtag tegen Bolsonaro, steeds minder openlijke gebruikt door pro-Haddad activisten uit angst voor repercussies. Op het podium zie ik geen angst, hier worden misstanden met hart en vuur aan de kaak gesteld, zonder enige vorm van censuur. Vooral onder de indruk ben ik van een 11 jarig meisje dat, in een bar in het centrum van Rio, waar de nationale slam plaatsvindt, haar vurig pleidooi eindigt met een vuist omhoog en de woorden Ele Nao, die het publiek gretig meespreekt. Geen angst, niets. Het podium hier is urgent, de noodzaak is hoog.

    BABS Flup 1Was ik initieel een beetje geschrokken van de bijna agressieve stijl van een deel van de slammers, na een tijdje begin ik het te waarderen. De noodzaak. Hier geen verhullende metaforen, geen eufemismen, geen beeldspraak voor de mond maar bam, recht in je gezicht, precies zoals het is. Het is puur protest. Woordelijk verzet. Hier, in dit land waar zwart zijn, trots zijn op je kleur, waar queer zijn geen plek meer mag hebben als het aan de pasgekozen president ligt, waar vrouwen tweederangs burgers horen te zijn, roeren deze dichters zich, laten ze hun stem gelden, staan ze op de barricades. En het is gelijk een universele taal, ook uit Angola, ook uit Soedan, ook uit België komen deze stemmen, het persoonlijke is hier enorm politiek. En er is ook ruimte voor het verhaal van Vanessa Kisuule uit Bristol die zich in haar tekst afvraagt, tot hilariteit van het publiek, wanneer je iemand ontmoet die het waard is om de haren tussen je billen weg te laten waxen. En het winnende gedicht, van Ikenne Onyegbula, een Canadese spoken word dichter, met wortels in Senegal en nu woonachtig in Thailand, gaat over Beethoven en is een prachtig, gelaagd, poëtisch exposé.
    Zelf schop ik het tot de halve finale, niet slecht voor een eerste slam.