Nieuws

<< Nieuws
  • Dit is spoken word #4: spoken word op school

    Dit is spoken word #4: spoken word op school

    Gepubliceerd: 25 mei 2018
    Wat is spoken word en wie zijn die spoken word-dichters nu eigenlijk die zo hard aan de weg timmeren? Babs Gons, de koningin van de spoken word, zet het zoeklicht op deze zinderende scene. (Portret: Lexie Spiegelreflexie)

    Geef jonge mensen een pen en een microfoon. Geef alle mensen een pen en een microfoon, maar vooral jonge generaties want creatief schrijven en voordragen blijkt een positief effect te hebben op leerlingen. Het is om die reden momenteel vrij populair om spoken word lessen aan te bieden aan scholieren in het lager en middelbaar onderwijs. En dat is niet alleen omdat het hip is, maar vooral ook omdat spoken word bijdraagt aan de geletterdheid en spreekvaardigheid van de leerlingen. Ze leren zich (beter) uit te drukken. Ze worden gestimuleerd om in de klas hun verhalen en ervaringen te delen en dat draagt vaak weer bij aan een groeiend zelfvertrouwen en meer begrip en empathie voor elkaar.

    Net zo belangrijk als bovenstaande voordelen, is dat spoken word voor jongeren een manier is om zaken die hun aan het hart liggen, bespreekbaar te maken. Zij gebruiken namelijk hun eigen taal, de taal die ze onderling gebruiken, de taal van hun belevingswereld. En daarmee leren ze ook dat hun levens, hun ervaringen, de moeite waard zijn om gehoord te worden. Bovendien leert de rest van de wereld ook wat er speelt bij de jonge generatie.
    Wereldwijd trekken veel organisaties met spoken word de klassen en buurten in om kinderen en jongeren zogezegd te ‘empoweren’, te bekrachtigen. Een geslaagd project is Slam Out Loud, opgericht door spoken word-dichter Jigyasa, die in India met kinderen in ‘at-risk communities’ door middel van woordkunst helpt hun stem, en daarmee ook hun kracht te vinden. Binnen drie jaar hebben ze met meer dan 500 kinderen gewerkt. Een aantal daarvan schopte het zelfs al tot een internationaal spoken word-podium.
    In de Verenigde Staten is spoken word onder middelbare scholieren intussen zo populair dat je struikelt over de initiatieven. Toen ik zelf ooit begon als spoken word-docent, was ik erg geïnspireerd door organisaties als de Bronx WritersCorps die tijdens en na schooltijd workshops spoken word aan scholieren boden in wijken zoals de Bronx in New York en Watts en Compton in Los Angeles. Tot tranen geroerd las ik over scholieren die door het schrijven en performen durfden te dromen van een betere toekomst, die zich gesterkt voelden doordat ze gehoord werden, die meer respect voor elkaar en hun docenten hadden gekregen. Ik las over scholieren die de pijn van het opgroeien in armoede, de angst voor het geweld waarin ze opgroeiden konden omzetten in poëzie.
    Door de populariteit van spoken word op scholen zijn initiatieven als Brave New Voices en Louder than a Bomb opgestart die competities onder scholieren organiseren door de hele Verenigde Staten heen. Jaarlijks komen scholieren op diverse plekken bij elkaar om samen en tegen elkaar te performen. De evenementen zijn in de loop der jaren enorm gegroeid, en de beelden die hiervan worden gemaakt, zijn erg populair op Youtube.
    In Londen is een aantal jaren geleden Spoken Word Educators gestart: een groep gevestigde spoken word-dichters die het curriculum van een aantal middelbare scholen verrijken door fulltime spoken word-les te geven. Het is hun overtuiging dat het toevoegen van dichters aan het team van onderwijzers aan betere schoolprestaties bijdraagt bij praktisch alle schoolvakken.

    In Nederland worden op scholen ook steeds meer spoken word-artiesten ingezet. Organisaties als Roots & Routes, 4XM en Poetry Circle Nowhere sturen regelmatig op verzoek spoken word dichters naar scholen om daar met leerlingen te schrijven en voor te dragen.
    Zelf loop ik regelmatig gewapend met pen en papier een school binnen voor het geven van een workshop. Zo mooi als het verhaal hierboven klinkt, zo moeilijk kan het zijn om een klas vol snotneuzen en pubers te enthousiasmeren. Mijn ervaring leert echter dat als de aanvankelijke tegenzin en schaamte weg is, de mooiste dingen gebeuren. Dus geef scholieren een pen en een microfoon. Geef ze spoken word-artiesten die ze helpen hun verhalen te schrijven en vertellen. Daar wordt de wereld gezonder van.

    Met eigen ogen zien waar Babs Gons in deze column over schrijft? Op maandag 11 juni verandert de binnentuin van het Flexcollege in Den Haag in een poëtisch strijdtoneel! Vanaf 19.00 uur battlen leerlingen van vier middelbare scholen (Maris College, Christelijk gymnasium Sorghvliet, Maerlant Lyceum en Esloo College) in de tweede editie van de Haagse Poetry Battle 2018. De Poetry Battle is een dichtwedstrijd voor scholieren en heeft naast de educatieve insteek het doel om de ander te leren kennen; de andere school, de andere taal, de andere wijk en de ander in jezelf.

    Meer lezen over spoken word? Zie alle andere afleveringen van Babs Gons:
    #1 Poetryslam
    #2 In den beginne was het woord
    #3 Dub Poetry

    En lees meer over hedendaagse Nederlandstalige spoken word-dichters:
    Ivan Words
    Sjaan Flikweert
    Sandy Bosmans